គំនូរពុទ្ធរូបបែបខ្មែរ

ជំនឿលើព្រះអង្គដងកើ

បារមីព្រះអង្គដងកើ បានជះឥទ្ធិពលលើប្រជាជន ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេស កម្ពុជាហើយមាន ជំនឿលើព្រះពុទ្ធសាសនា និងការបន់ស្រន់សូមសេចក្តីសុខបំបាត់នូវទុក្ខកង្វល់ទាំងឡាយ នាំគ្នាមក គោរពអុជធូបបួងសួង បានធ្វើឲទីសំណាក់ របស់ព្រះអង្គដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅមហាវិថីព្រះស៊ីសុវត្ថិ ខាងកើតព្រះបរមរាជវាំងពោរពេញដោយផ្សែងធូប និងភាព អ៊ូអរនារសៀលថ្ងៃសីលក៏ដូចជាថ្ងៃធម្មតា ។

ព្រះអង្គដងកើនេះត្រូវបានបំផ្លាញម្តងរួចមកហើយ ក្នុងជំនាន់ ប៉ុលពត ពីឆ្នាំ១៩៧៨ .១៩៧៩ តែដោយសារបុព្វហេតុ នៃជំនឿរបស់ប្រជាជនគណៈកម្មការកសាងមួយក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយចាប់ដំណើរការសាងសង់ពីថ្ងៃទី ១៥ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩១ ហើយស្រេចជាស្ថាពរនិងប្រារព្ធពិធី សម្ពោធបើកឲប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ១៩៩១ ។

ចំពោះបញ្ហានៃការកកើតព្រះអង្គដងកើឡើង ក្រោយពីការស្រាវជ្រាវតាមរយៈសៀវភៅ និងការសាកសួរចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ព្រះសង្ឃ ដែលគង់នៅភ្នំពេញអស់រយៈពេលជាយូរយារណាស់ មកហើយ ដែលអាចដឹងតៗគ្នាមកនៅថ្ងៃនេះ បានជាលទ្ធផលដល់កូនចៅ ជំនាន់ក្រោយតាមប្រភពផ្សេងៗពីគ្នា ។

ជំនឿតៗគ្នា
មានលោកតាចាស់ម្នាក់ជាមនុស្សពិការភ្នែក តែគាត់ក៏បានដឹងពីប្រវត្តិរបស់ព្រះអង្គដងកើ គាត់បានមានប្រសាសន៍លើកឡើងថា កាលដើមឡើយរៀងរាល់ថ្ងៃសីល ឬថ្ងៃពេញបូរណ៌មី គេតែងឃើញមានទង់ក្រពើ ឬទង់ក្អែកមានមានទងមួយតែចុង បែកចេញជាបី ។ ប្រជាជនប្រុសស្រីតែងប្រទះឃើញទង់ប្រភេទនេះផុសនៅទីនេះស្ទើរតែគ្រប់ៗគ្នា ។ តែការផុសឡើងនោះមិនផុស ឡើងក្នុងរយៈពេលយូរទេគឺតែមួយភ្លែតៗហើយក៏លិចបាត់ទៅវិញ ។ ដូច្នេះរៀងរាល់ថ្ងៃសីល ប្រជាជនតែងនាំកូនចៅទៅឈរមើលទង់នេះ ហើយក៏បានធ្វើពិធីបួងសួងប្រគំភ្លេងលាបំណន់ ឬក៏ បន់ស្រន់ដើម្បីសុំជោគជ័យសិរីមង្គលវិបុលសុខគ្រប់ប្រការផង ។

ដោយមានជំនឿលើការបន់ស្រន់បែបនេះ ប្រជាជនមានបំណងចង់ឲទង់នេះសណ្ឋិតនៅទី នោះជានិច្ចកាល ហើយក៏នាំគ្នាធ្វើទង់មួយ ជានិមិត្តរូបនៃទង់ដែលផុស ហើយក៏បានតម្កល់និមិត្តរូប នោះដើម្បីគោរព និងធ្វើការបន់ស្រន់ ។ តាំងពីធ្វើបាននូវទង់និមិត្តរូបនោះ ទង់ដែលធ្លាប់ផុសនោះក៏លែងផុសទៀតរហូតមក ។ ដោយហេតុនេះប្រជាជនក៏កត់សម្គាល់ថា ទង់និមិត្តរូបដែលប្រតិស្ឋាន ទុកនៅទីនោះគឺពិតជាតំណាងទង់ដែលផុសនោះឯង ។ ចាប់ពីពេលនោះ កន្លែងនេះបានក្លាយទៅ ជាកន្លែងធ្វើពិធីបួងសួង បន់ស្រន់សុំសុខចម្រើនរបស់ប្រជាជនរៀងរាល់ថ្ងៃ ពិសេសនៅថ្ងៃសីល ព្រោះគេជឿថា វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិជួយរំលែក និងរំដោះទុក្ខភ័យគេបាន ។

កាលដ៏យូរលង់ នៅមុខវាំងនេះមានតែទីត្រង់ដងកើនេះទេ ដែលជាទួលមានព្រៃឈើត្រឈឹងត្រឈៃដុះប្របនឹងដងដៃ ទន្លេសាប ។ ទីនេះមានចំណតផែដ៏ធំដែលមនុស្សម្នាមហាជនអ្នកលក់ដូរ ខ្មែរ ចិន យួន ដែលចេញចូលទៅមកប្រកបអាជីវកម្មប្រចាំថ្ងៃ ។ គេជឿនិងទទួលស្គាល់ថាត្រង់ទួល ព្រៃត្រឈឹងត្រឈៃនេះ មានវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធណាមួយអាចយកជាទីពឹងជួយសង្គ្រោះចំពោះរូបគេបាន ។ ព្រោះហេតុនេះហើយបានជាមុនពេលចេញដំណើរទៅរកស៊ី ឬទៅប្រកបការងារអ្វីមួយ គេតែងបួង សួងសម្បូងសង្រូងបន់ស្រន់ ចំពោះអស់លោកអ្នកមានឫទ្ធិចេស្តា ត្រង់កន្លែងចំណតផែនេះ ដើម្បីសុំ សុខចម្រើនជោគជ័យ ។ តាមរឿងតំណាលថា នៅពេលយប់ជារៀងរាល់យប់គេតែងឃើញមានដុំ ភ្លើងហោះពីទីព្រៃនៅត្រង់ដងកើ ទៅកប់បាត់ទៅក្នុងវាំង ហោះចេញ ពីក្នុងវាំងមកកប់បាត់នៅត្រង់ព្រៃដងកើនេះ ។ ដុំភ្លើងនោះមានពណ៌សក៏មាន ខៀវក៏មាន ចម្រុះពណ៌ស ខៀវ ក៏មានហោះធ្លោ ចុះឡើងទៅមកៗ ។ អ្នកបានឃើញដុំភ្លើងហោះនោះតែងតែព្រឺក្បាលព្រឺស្បែកគ្រប់ៗគ្នា ។ ចាស់ទុំ ជំនាន់នោះគេសម្គាល់ថា ដុំភ្លើងនោះជាតំណាងវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិអ្វីមួយហើយមានទីលំនៅពិតប្រាកដ នៅត្រង់ព្រៃឈើត្រង់ទួលដងកើនោះឯង ។ ម្ល៉ោះហើយ គេក៏នាំគ្នាកសាងជាអាស្រមនៅត្រង់ដងកើ ទុកជាលំនៅឋានដ៏សមរម្យជូនអស់លោកអ្នកមានឥទ្ធិពលមហិទ្ធិឫទ្ធិ ដើម្បីងាយស្រួលដល់ការធ្វើ ពលិការផ្សេងៗរបស់ប្រជាជនអ្នកមានជំនឿ ។

តំណពីនោះមក កន្លែងដងកើនេះក្លាយទៅជាកន្លែងបួងសួងសម្បូងសង្រូង បន់ស្រន់ដ៏ ស័ក្តិ សិទ្ធិរបស់ប្រជាជនខ្មែរ អ្នកមានជំនឿ ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះកងទ័ពខ្មែរដែលមានឥទ្ធិពលល្បីល្បាញក្នុង ការធ្វើសឹកសង្គ្រាមជ័យមិនដែលចាញ់ខ្មាំងសត្រូវ ទាំងទ័ពជើងទឹកទ័ពជើងគោកមុនចេញទៅធ្វើសឹកសង្គ្រាមកម្ចាត់មារសត្រូវ ការពារមាតុភូមិ ការពារប្រជាជន ក៏សុទ្ធតែធ្វើពិធីបួង សួងបន់ស្រន់សុំពរជ័យឫទិ្ធចេស្តាបារមី នៅត្រង់ដងកើនេះមិនដែលលោះខាន ។ ក្រោយពីពិធីបួង សួងសុំពរជ័យហើយគេស្រែកជយឃោសន៍ ពង្រីកភាពស្វាហាប់ ក្លាហាន ទ្រហឹងអឺងកង ទើបចេញ ដំណើរ ហើយតែងដណ្តឹមបានជោគជ័យក្នុងសឹកសង្គ្រាម ។

ចំពោះប្រវត្តិស្តូបព្រះអង្គដងកើនេះ បើតាមចាស់ៗដែលធ្លាប់រស់នៅម្តុំនេះនិយាយតំណាល ឲដឹងថា ស្តូបនេះប្រហែល ជាកសាងឡើងក្រោយពេលកសាងព្រះរាជវាំងចតុម្មុខសព្វថ្ងៃនេះ គឺនៅ ដើមសតវត្សរ៍ទី២០ ។ ឯដងកើ «ដងទង់» គេសង់ជា ក្រោយទេសម្រាប់បង្ហូតទង់របស់ព្រះមហាក្សត្រនៅមុខវាំង គឺទង់ព្រះរាជសង្ហារ ។ រីឯផ្លូវដែលចេញពីវាំងត្រង់ទ្វារធំកណ្តាលឆ្ពោះ ទៅមាត់ទន្លេជាផ្លូវសម្រាប់ស្តេចយាងចុះកំពង់ផែដើម្បីធ្វើដំណើរទៅខេត្ត ខណ្ឌ ដែលនៅជាប់នឹងមាត់ ទន្លេ និងយាងទៅក្រុងព្រៃនគរ ពីមុនផ្លូវនេះឈ្មោះ«ផ្លូវប្រដាប់ក្រុង» ។ ជំនាន់នោះ មិនទាន់មានផ្លូវ គោកសម្រាប់ទៅក្រុងព្រៃនគរទេ ។ ដូច្នោះការធ្វើដំណើរ តាមផ្លូវទឹកអាចមានភ័យអាសន្នដោយ មានព្យុះខ្យល់នៅរដូវភ្លៀងបានជាមុននឹងចេញដំណើរគេតែងតែបន់ស្រន់សុំព័រជ័យពី ទសបារមីវាំងនិងព្រះអង្គដងកើនេះ សុំឲគេធ្វើដំណើរបានសុខសប្បាយ។ ម៉្យាងទៀតនៅពេលគេជួបគ្រោះ អាសន្នក្នុងពេល ធ្វើដំណើរក៏គេបន់ស្រន់ចំពោះព្រះអង្គដងកើដែរ ។

មានការនិទានតៗគ្នាថា ដើមឡើយនៅខាងកើតដងកើនេះ មានកំពង់ផែមួយដ៏ធំ ជាទីចេញ ចូលធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅខេត្ត ខណ្ឌជាប់ដងទន្លេនិងពីខេត្តខណ្ឌជាប់ដងទន្លេមកភ្នំពេញរបស់ មនុស្សម្នាមហាជនគ្របស្រទាប់ ក្នុងបេសកកម្មបម្រើការងាររាជការ និងការប្រកបរបរអាជីវកម្ម ផ្សេងៗ ។

ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការថែរក្សាសម្ភារៈទំនិញគ្រឿងឧបភោគ បរិភោគ ដែលត្រូវចុះឡើង ទូក កាណូត កប៉ាល់ផង និងដោយទីនេះ ជាប្រភពដីល្បាប់មានជីជាតិផ្តល់ទិន្នផលច្រើនក្នុងវិស័យ កសិកម្មដាំដុះផង គេទាំងឡាយក៏បានសាងសង់ជាផ្ទះតូចៗនៅក្បែរកំពង់ផែនោះ ។ ចំណេរតមកដោយជីវភាពចេះតែមានកម្រិតរីកចម្រើន ប្រជាជននៅទីនេះក៏នាំគ្នាសាងសង់ជាផ្ទះធំទ្រនំខ្ពស់ ជាបន្តបន្ទាប់ កកើតទៅជាភូមិមួយឈ្មោះថា«ភូមិកំពង់ផែ» ។ ភូមិកំពង់ផែនេះជាភូមិកំណើតរបស់ ព្រះមហាវិមលធម៌«ថោង» ចាងហ្វាង សាលាបាលីជាន់ខ្ពស់ជំនាន់ទី១ ។ ប៉ុន្តែអាស្រ័យដោយទឹក ជំនន់ ច្រាំងទន្លេច្រោះបាក់ជាបន្តបន្ទាប់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ទើបអ្នកភូមិកំពង់ផែត្រូវរលាយបាត់ឈ្មោះ ។ ឯអ្នកភូមិកំពង់ផែទាំងប៉ុន្មានក៏ទៅរកទីលំនៅផ្សេងៗតាមការចូលចិត្តរៀងៗខ្លួន ។ រីឯដងកើនិងវិហារទាំងពីរក៏ចេះតែរំកិលតាមច្រាំងទន្លេបាក់ ហើយក៏បានមកប្រតិស្ឋានស្ថិតនៅកន្លែងសព្វ ថ្ងៃនេះ ។

វិហារតូចពីរនៅត្រង់ព្រះអង្គដងកើ ដែលតូ្រវបំផ្លិចបំផ្លាញចោលក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៧៥.៧៨ នោះកសាងឡើងទន្ទឹមនឹងការ កសាងប្រាសាទទេវាភោជនីយប្រាសាទចន្ទច្ឆាយា ប្រាសាទសំរិទ្ធិ វិមានសម្រាន្តភិរម្យ ក្នុងរជ្ជកាលសម្តេចព្រះបាទ ព្រះស៊ីសុវត្ថិនាឆ្នាំ ១៩១៣ ។ តែពុំដឹងថាអ្នកណា ជាអ្នកកសាងទេ ។ ប្រហែលជាស្នាដៃអ្នកមានជំនឿតាមព្រហ្មញ្ញសាសនា ។ វិហារខាងត្បូងមាន ឃើញតម្កល់រូបលោកេស្វរៈដៃ ទ្រង់ឈរ។ ឯវិហារខាងជើងពុំឃើញរូបសំណាក់អ្វីទេ ។ ក្រោយមកលោកឃើញមានដាក់សម្ភារៈឧញ៉ាពិភក្តិភេត្រានាយផ្នែកនាវាចរណ៍ព្រះរាជទ្រព្យ ។

«ដងកើ» មានន័យថាយ៉ាងដូចម្តេច ?
វចនានុក្រមខ្មែរ «កើ» ភាសាវៀតណាម ប្រែថា «ទង់» ដងកើ គឺដងទង់ ។
មជ្ឍដ្ឋានខ្លះនិយាយថា ពាក្យ«កើ»នេះគឺប្រហែលជាពាក្យខ្មែរពីដើមសរសេរមាន«រ» គឺ«ដងកើរ» គ្រាន់តែមាន សូរសព្ទដូចពាក្យវៀតណាមឬតាមភាសាអ្នកស្រុកយើងនិយាយថា «កើល» មានន័យថា ធ្វើឲទ័ល ធ្វើឲខ្ពស់បំផុត «កើល ឬ ទើស» ដងកើរគឺដងទង់ដែលផុតខ្ពស់ មេឃ គឺកើលនិងមេឃ ។

មជ្ឈដ្ឋានខ្លះនិយាយថា ដងកើនេះឈ្មោះពិតប្រាកដដំបូងបំផុត គឺដងកល្ប គឺជាដងទង់ព្រះ រាជសង្ហារជា និមិត្តរូបនៃការកំណត់រជ្ជកាលរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។ កល្ប ភាសាសំស្រ្កឹតក្លាយពី ភាសាបាលីថា កប្ប ប្រែថា កាលដែលតាំងនៅយូរអង្វែង ។ ដោយសារនៅទីនេះមានកំពង់ផែដ៏ធំ មួយ ជាទីប្រជុំនៃមហាជនគ្រប់សាសន៍ខ្មែរ ចិន វៀតណាម ចាម ជ្វា ក្នុងអាជីវកម្មការឆ្លងទៅឆ្លងមករវាងភាសានៃជនជាតិមួយទៅជនជាតិមួយ តែងតែមានចៀសមិនផុត ។ វៀតណាម អានពាក្យ កល្ប មិនច្បាស់ទៅជាអានថាកើ ស្របនិងពាក្យវៀតណាមកើប្រែថា ទង់ បានជាបណ្តើរៗបាត់ ពាក្យដងកល្ប ក្លាយជាពាក្យដងកើរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។

ទោះបីជាមិនមានឯកសារណាមួយបញ្ជាក់ឲបានច្បាស់លាស់ក៏ដោយ ក៏ទាំងនេះអាចជាមូលដ្ឋានពិចារណាសម្រាប់កូនចៅ ជំនាន់ក្រោយផងដែរ ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះដែរ លោក អ៊ំ ហាក់ ស៊ុន អ្នកថែរក្សាប្រចាំនៅអាស្រមព្រះអង្គដងកើបាន មានប្រសាសន៍ថាបារមីរបស់ព្រះអង្គបានដឹកនាំចិត្តប្រជាជនឲនឹកឃើញចង់ធ្វើអ្វីដែលល្អ ដែលស្របទៅនឹងឃ្លារបស់ព្រះអង្គថា«ធ្វើល្អបានល្អ»យើងប្រព្រឹត្តអំពើអ្វី យើងនឹងទទួលផលនោះដែរ ។

លោកអ៊ំបានបញ្ជាក់ដែរថា ថ្ងៃសីលវិញមានប្រជាជនច្រើនណាស់រហូតដល់រាប់ពាន់នាក់ ពីព្រោះគេមានជំនឿលើស្នាដៃរបស់ ព្រះអង្គដែលតែងតែជួយថែរក្សាកូនចៅរហូតមក ។ លោកអ៊ំ មានប្រសាសន៍បន្តថា «ខ្ញុំជឿជាក់លើការបន់ស្រន់ប៉ុន្មានថ្ងៃមុន ពីជំងឺរបស់អ្នកស្រីម្នាក់ក្រោយពីការបន់ស្រន់ប៉ុន្មានថ្ងៃ គាត់ក៏បានយករបស់របរដូចជា ដូង ផ្កា មកថ្វាយ ហើយបានប្រាប់ថា កូនគាត់ជាសះស្បើយហើយ » ។

លោក ប្រាក់ និមល សន្តិសុខប្រចាំអាស្រមបានលើកឡើងថា «ខ្ញុំពិបាកណាស់រៀងរាល់ថ្ងៃ សីល ពីព្រោះថ្ងៃសីល ខ្លះមានភ្ញៀវទេសចរច្រើនអ្វីដែលគួរឲបារម្ភគឺក្មេងសុំទានតែងបង្កភាពរញ៉េ រញ៉ៃ» ។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ទោះបីពេលខ្លះលោកពិបាកក្នុងការងារសុវត្ថិភាពជូនប្រជា ពលរដ្ឋក៏ដោយ ក៏លោកនៅតែមិនអែអង់ក្នុងការការពារអាស្រមនេះដែរ ។

លោក ហេង សំអាត ជាអ្នកលក់ចាបបានមានប្រសាសន៍ថា ប្រជាជនទិញចាបលែង ព្រោះពួកគេយកនិមិត្តរូប ដែលពួកលែងចាបពីទ្រុងគេសូមឲទុក្ខលំបាកទាំងប៉ុន្មានរសាត់ចេញពីចិត្ត របស់គេ ដូចចាប់បានហោះចេញពីទ្រុងអឹងចឹង ។ ខ្លះទៅក៏សូមឲចាបនោះហោះទៅទាំងគូដោយ មិនចែកផ្លូវគ្នា ដែលពួកគេតំណាងថា គូជីវិតរបស់ពួកគេមានវាសនាល្អដូចគ្នាដែរ ។

អ្នកស្រី ទី ឈុនឡាង មិនថាអ្នកស្រីមានទុក្ខកង្វល់អ្វីនោះទេ អ្នកស្រីតែងតែមកធ្វើការបន់ ស្រន់សូមឲព្រះអង្គជួយ ។ អ្នកស្រីបានលើកឡើងថា «ប៉ុន្មានថ្ងៃមុនមាន់ឈឺស្លាប់ច្រើនពេក ខ្ញុំបានមកធ្វើការបន់ស្រន់ស្រាប់តែស្អែកចំនួន នៃមាន់មានការថយចុះ នេះពិតជាធ្វើឲខ្ញុំជឿយ៉ាងស៊ប់មែន» ។

Comments (

សរសេរដោយ ភ្នំពេញដេលីញូវ

ព្រហស្បតិ, 25 កុម្ភៈ 2010 04:49

rinsaro

Did Christ come to India to study Buddhism, Vedas?

Jesus meditating in a forest (unknown source)

New Delhi, India -- The spotlight is back on Jesus Christ and his India connection as the world celebrates Christmas Friday. Some historians believe he spent 17 years of early life - from the age of 13 to 30 - in India learning Buddhism and the Vedas.

“There are references that Christ’s family (parents) settled in Nazareth, but the next time he appeared in Nazareth, Jesus was 30. He was said to have been growing in wisdom and stature in the missing years,” British film producer Kent Walwin told IANS.

Here to receive the Dayawati Modi Award for arts, culture and education in 2009, Walwin’s latest project, “Young Jesus: The Missing Years”, will explore early years of the messiah, which are not described in the Gospels.

According to Walwin, his movie is “on the Apostolic Gospels, which says Jesus was last seen in West Asia when he was 13-14 years old”.

The first part of the movie will be based on Gospels and the second part of the movie will be “pure conjecture based on archival material”, the filmmaker said.

There are several references to the India connection.
In 1894, a Russian doctor, Nicolas Notovitch, published a book called the “The Unknown Life of Christ” based on his extensive journeys in Afghanistan, India and Tibet.

During one of his journeys, he visited Leh, the capital of Ladakh and spent some time at the Buddhist monastery of Hemis when he broke his leg.

At the monastery, he was shown two large yellowed volumes of a document in Tibetan language, “The Life of Saint Issa”. Jesus was referred to as Issa - or the son of god - by the Vedic scholars who tutored him in the sacred texts.

Notovitch noted down 200 verses from the document at the back of his journal which he kept during his travels. The document later created a storm in the West.

Monks at the monastery of Hemis, located 40 km outside Leh atop a hill, corroborate to the legend of Christ in India.

“Jesus is said to have visited our land and Kashmir to study Buddhism. He was inspired by the laws and wisdom of Buddha,” a senior lama of the Hemis monastery told IANS. The head of the Drukpa Buddhist sect, Gwalyang Drukpa, who heads the Hemis monastery, also believes in the legend.

Swami Abhedananda, a Bengali spiritual scholar and seer, had journeyed to the Himalayas to investigate the “legend of Christ visiting India”. His travelogue, a book titled “Kashmir O Tibetti”, tells of a visit to the Hemis monastery in Ladakh. It includes a Bengali translation of 224 verses of the “Issa legend” which Notovitch copied.

In 1952, another Russian, Nicholas Roerich, a philosopher and a scientist, visited Hemis and recorded the legend. According to Roerich, “Jesus passed his time in several ancient cities of India such as Benares or Varanasi”.

“Everyone loved him because Issa dwelt in peace with the Vaishyas and Shudras whom he instructed and helped,” Roerich said in his account.

Christ’s teachings in the ancient holy cities of Jagannath (Puri), Benares (in Uttar Pradesh) and Rajagriha (in Bihar) earned him the wrath of the Brahmins, forcing him to flee to the Himalayas after six years, historians and authors say. Christ, say archival documents, spent another six years studying Buddhism in the Himalayas.

German scholar Holger Kersten’s book, “Jesus Lived in India”, also tells the story of the early years of Jesus Christ in India.

“The lad arrives in a region of the Sindh (along the river Indus) in the company of merchants. He settled among the Aryans with the intention of perfecting himself and learning from the laws of the great Buddha. He travelled extensively through the land of the five rivers (Punjab), stayed briefly with the Jains before proceeding to Jagannath,” Kersten says in his book.

An English version of an Urdu treatise written by the founder of the Islamic Ahmaddiya movement, Hazrat Mirza Ghulam Ahmad (1835-1908), also tells of a “second visit by Christ to the subcontinent” after his “reported escape from the Cross”.

Christ visited Afghanistan, “where he met the Jews” who had settled there to escape the tyranny of the Jewish emperor Nebuchadnezzar and then came to the Kashmir Valley, where he lived for many years.
Return to homepage

ធម្មបាល​ខៀវ​-​ជុំ​,​ សមណៈ​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ​ចែក​ស្មើ​រវាង​សាសនកិច្ច និង សង្គមកិច្ច​

ធម្មបាល​ខៀវ​-​ជុំ​,​ សមណៈ​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ​ចែក​ស្មើ​រវាង​សាសនកិច្ច និង សង្គមកិច្ច​

ភ្នំពេញ​: “​ចំពោះ​ជាតិ​៖ ក្រៅ​អំពី​ឯករាជ្យ​ទៅ ត្រូវ​ព្យាយាម​ធ្វើការ​គ្រប់យ៉ាង ដើម្បី​អោយ​បាន​ទៅ​ជា​អារ្យ​ជាតិ ទាំង​នយោបាយ​, ទាំង​សេដ្ឋកិច្ច​, ទាំង​សង្គមកិច្ច និង វប្បធម៌ ។ចំពោះ​ពុទ្ធសាសនា​៖ ក្រៅ​អំពី​ការសិក្សា​, ការប្រតិបត្តិ និង ការផ្សាយ ត្រូវធ្វើ​អោយបាន​ស្អាត អោយ​បរិសុទ្ធ ។ ធម្មបាល​ខ្ញុំ​ចូល​ចិត្ត​ថា ព្រះ​រាជបល្ល័ង្ក គឺជា​ព្រះ​មួយ​ព្រះអង្គ​របស់​ជាតិ​, ជា​ព្រះ​ដែល​ជាតិ​ត្រូវ​ធ្វើ​សក្ការៈបូជា​ទាំងអស់គ្នា មិនមែន​ជា​ព្រះ​សម្រាប់ជន​ម្នាក់ៗ ឬ មួយ​ពួកៗ​ស្វែងរក​ប្រយោជន៍​ទេ​”​ ។​

​ នេះ​ជា​ប្រយោគ​មាន​នៅក្នុង​ជីវប្រវត្តិ​របស់​ព្រះ​ភិក្ខុ ធម្ម​បាល ខៀវ ជុំ ដែល​សរសេរ​ដោយ​ព្រះអង្គ​ផ្ទាល់ ហើយ​នៅក្នុង​ជីវិត​របស់​សមណៈ​បញ្ញវន្ត​រូបនេះ​ពុំ​សូវ​បរិបូរណ៌​ដោយ​លាភស​ ក្ការៈ និង សមណស័ក្ត​ឡើយ ។ ខុស​ពី​សមណៈ​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ​មួយចំនួន​ដែល​មាន​ទំនោរ​ធ្ងន់​ទៅ​រក​ផ្លូវ​ធម៌ ព្រះ​ភិក្ខុ​ធម្ម​បាល បាន​បូជា​រយៈពេល​ពេញ​មួយ​ជីវិត​របស់​លោក​ដើម្បី​ធ្វើ​កិច្ចការ​យ៉ាង​ស្មើ​ គ្នា​រវាង សាសន​កិច្ច និង សង្គមកិច្ច ។ ព្រោះ​ហេតុនេះហើយ ទើប​សកម្មភាព​របស់​លោក​ពេលខ្លះ​ត្រូវបាន​គេ​ឃើញថា​ ជា​សកម្មភាព​នយោបាយ ហើយ​អ្នកខ្លះ​ហៅ​លោក​ថា ជា​ភិក្ខុ​សាសនា​នយោបាយ ។

​ ​ព្រះ​ភិក្ខុ​ធម្ម​បាល ខៀវ ជុំ ជា​សមណៈ​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ​មួយ​រូប​ដែល​មាន​ឧត្តមគតិ និង មនសិការ​ជាតិ លោកប្រសូត្រ​នៅ​ថៃ្ងចន្ទ ៨​កើត ខែ​ផល្គុណ ព​.​ស ២៤៥០, គ​.​ស ១៩០៧ នៅ​ភូមិ​អន្លង់​តាសេក ឃុំ​ព្រែក​អំបិល ស្រុក​ស្អាង ខេត្ត​កណ្តាល ។ បិតា​ឈ្មោះ ង៉ែត ខៀវ , មាតា​ឈ្មោះ កែវ ចិន ជា​គ្រួសារ​កសិកម្ម​, ប​សុក​ម្ម , នេសាទ និង ពាណិជ្ជកម្ម ។ ព្រះ​ភិក្ខ​សុគត​នៅ​ព​.​ស ២៥១៨, គ​.​ស ១៩៧៥ ក្នុង​ព្រះ​ជន្មាយុ​៦៨ ព្រះវស្សា នៅ​វត្ត​លង្កា ក្រុងភ្នំពេញ ។
​
​ ​កាល​អាយុ​១២​ឆ្នាំ ​ត្រូវបាន​នាំ​ទៅ​សិក្សា​អក្សរ និង លេខ​នៅ​វត្ត​សេដ្ឋី ឃុំ​បាន​កាម ស្រុក​ព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ លុះ​រៀន​ចេះ​ល្មមប្រើ​ការ​បាន ក៏​ត្រឡប់មក​នៅ​ជាមួយ​គ្រួសារ​វិញ​នៅ​អាយុ​១៥​ឆ្នាំ ។ ដោយសារ​មុខរបរ​របស់​គ្រួសារ ធ្វើអោយ​យុវជន​ជុំ ក្លាយ​ជា​អ្នកជំនាញ​ខាង​ជិះសេះ​ប្រណាំង​, ជា​អ្នកជំនាញ​ខាង​ជំនួញ​ជើង​ទឹក និង ចេះ ផលិតនូវ​នេសាទូបករណ៍​ជាច្រើន​ប្រភេទ​ផង ។
​
​ ​ព​.​ស ២៤៦៧, គ​.​ស ១៩២៤ បាន​បួស​ជា​សាមណេរ​នៅ​អាយុ​១៧​ឆ្នាំ ក្នុង​សំណាក់​ព្រះចៅអធិការ ទន់ ផាន់ វត្ត​សេដ្ឋី ឃុំ​បាន​កាម ស្រុក​ព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ​ ។ ទីទៃ​ពី​ការសិក្សា និង ប្រតិបត្តិ​នូវ​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ទៅ សាមណេរ ខៀវ ជុំ នៅ​បាន​ធ្វើជា​គ្រូ​បង្រៀនអក្សរ និង លេខនព្វន្ត​ដល់​កុលបុត្រ​ខ្មែរ​ប្រមាណ​ជា​៨០​នាក់​ផង ។ នៅក្នុង​វត្ត​សេដ្ឋី​នេះ សាមណេរ​ខៀវ ជុំ ជា​ប្រធាន​ធម្មសភា​នៃ ការសន្ទនា​ធម៌ និង ជាទី​ប្រឹក្សា​នៃ​គណៈ​បេសកកម្ម​ធម្មទូត​ទៅ​វត្ត​អន្លង់​តាសេក ជា​ភូមិកំណើត​របស់​លោក ។

​ ​ព​.​ស ២៤៦៩, គ​.​ស ១៩២៦ នៅពេល​មាន​អាយុ​១៩​ឆ្នាំ សាមណេរ ខៀវ ជុំ បាន​និមន្ត​ទៅ​បន្ត​ការសិក្សា​នៅ​វត្ត​លង្កា នា​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ប៉ុន្តែ​ពុំ​មាន​សាលា​ត្រឹមត្រូវ​ទេ គឺ​ត្រូវ​ស្វែងរក​គ្រូ​ដោយ​ខ្លួនឯង ហើយ​ក៏​និមន្ត​ទៅ​សិក្សា​ដល់​ផ្ទះ​គ្រូ ឬ សិក្សា​នៅ​តាម​កុដិ ។ ជីវភាព​ប្រចាំ​ថៃ្ង​គឺ​ត្រូវ ពឹង​លើ​ការ​បិណ្ឌ​បាត្រ ហើយ​ជួនកាល​ក៏​មាន​អាហារ​គ្រប់គ្រាន់ ជួន កាល​ក៏​មិន​ឆ្អែត ហើយ​ទឹក​អាច​ប្រើប្រាស់​បាន​តែ​៥-១០​លីត្រ ក្នុង​១​ថៃ្ង ។ ពេល​អាពាធ (​មាន​ជំងឺ​) មិន​មាន​ពេទ្យ ឬ ថ្នាំ​ត្រឹមត្រូវ​សម្រាប់​ព្យាបាល ចំណែក​ទី​ស្នាក់នៅ ក៏​តូច​អាច​ក្រាល​បាន​តែ​កន្ទេល​តូច​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ ។ ប៉ុន្តែ​ឧបសគ្គ​ទាំង​នេះ មិនមែន​ជា​ឧបសគ្គ​ដល់​ការស្រលាញ់ចំណេះវិជ្ជា​នៃ​សាមណេរ អនាគត​សមណៈ​បញ្ញវន្ត​យើង​ឡើយ ។
​
​ ​ថៃ្ង​សុក្រ ១១​កើត ខែផល្គុណ​ព​.​ស​២៤៧១ ត្រូវ​នឹង​ថៃទី​១៩ ខែ​កុម្ភៈ គ​.​ស ១៩២៨ សាមណេរ ខៀវ ជុំ ត្រូវ​បាន​បំបួស​ជា​ភិក្ខុ​ដោយ​មាន​ព្រះ​ធម្ម​លិខិត ល្វី ឯម ជា​ព្រះ​ឧប្បជ្ឈា​យ៍ ហើយ​ព្រះ​ឧប្បជ្ឈាយ៍​បាន​អោយនាម បញ្ញត្តិ​លោក​ថា ធម្ម​បាល ។ ភិក្ខុ ធម្ម​បាល ខៀវ ជុំ ចាប់ផ្តើម​មាន​ប្រាកដ​ក្នុង​លោក​ចាប់ពីពេលនោះ ដោយ​ធម្មបាល មានន័​ថា “​អ្នករក្សា​ធម៌ ” ។

​ភិក្ខុ​ធម្មបាល បាន​សិក្សា​ធម្ម​វិន័យ​ចប់​ថ្នាក់​ត្រី​, ទោ និង ឯក និង ពុទ្ធិក​បឋមសិក្ស បូក​រួម​ទាំង​វិជ្ជា​ប្រកប​ទូទៅ​នៃ​ពុទ្ធសាសនា​ចប់សព្វគ្រប់ ប៉ុន្តែ​សម័យ​នោះ​ពុំ​មាន​ការប្រឡង​ទេ ។ ​ចូល​សិក្សា​នៅ​ពុទ្ធិក​មធ្យមសិក្សា​បាន​៣​ឆ្នាំ​ ក៏​បង្ខំចិត្ត​ផ្អាក ដោយសារ​បញ្ហា​សុខភាព ហេតុនេះ​ភិក្ខុ​ធម្ម​បាលពុំ​មាន​សញ្ញប​ត្រ ឬ វិញ្ញ​បន​ប​ត្រ​ឡើយ ។ លុះ​ពេល​សុខភាព​បាន​ប្រសើរ​ឡើង​វិញ​ក៏​សម្រេចចិត្ត​ទៅ​ធ្វើ​ជា​គ្រូបង្រៀន​ ភាសាបាលី​នៅ​ វត្តព្រែក​ជ្រៃ ខេត្ត​ព្រៃវែង ៣​ឆ្នាំ , វត្ត​គោក​ទ្រា​ខេត្តកំពង់ចាម ៣​ឆ្នាំ , វត្ត​ដីឥដ្ឋ ខេត្ត​កណ្តាល ៤​ឆ្នាំ និង ត្រឡប់​មក​បង្រៀនភាសា​ខ្មែរ និង ភាសាបរទេស នៅ​វត្ត​លង្កា ក្រុង​ភ្នំពេញ​វិញ​ចំនួន​១​ឆ្នាំ​ទៀត (​ព​.​ស ២៤៧៧- ២៤៨៨, គ​.​ស ១៩៣៤-១៩៤៥ ) ។​

​ ​ចាប់ពី គ​.​ស ១៩៤២ ក្នុងពេល​ដែល​មាន​ភាព​មិន​ប្រាកដប្រជា​នៃ​អំណាច​អាណាព្យាបាល​បារាំង និង កងទ័ព​ជប៉ុន​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ភិក្ខុ​ធម្មបាល រួម​ជាមួយ​អ្នក​ស្នេហា និង ព្រួយបារម្ភ​ពី​វប្បធម៌​ជាតិ​មួយចំនួន​ទៀត​មាន លោក​គ្រូអាចារ្យ ហែម ចៀវ ជាដើម​បាន​មូលគំនិត​ចាប់ផ្តើម​នាំ​គ្នា​រៀបចំ​សរសេរ​ចងក្រង​សៀវភៅ​ជា​ ភាសាជាតិ​មាន​សៀវភៅ​វេយ្យាករណ៍​ជាដើម ។

​ ​ ​រក្សា​ព្រៃ​គង់ មិន​ភ័យ​រឿង​ខ្វះ​អុស​ដុត !
​ ពេល​កងទ័ព​សម្ពន្ធមិត្ត​ចូលមក​ធ្វើការ​ទំលាក់​អំណាច​ជប៉ុន (​គ​.​ស ១៩៤៥)​ នោះ ពួកគេ​ក៏​បាន​ចាប់​ជនជាតិខ្មែរ​ជាច្រើន​ដែល​ក្នុងនោះ​មាន​ទាំង​ពួក​អ្នក​ដែល ​ធ្លាប់​គិតគូរ អំពី​វប្បធម៌​ជាតិ​ដែល​ជា​ក្រុម​របស់​លោក​ផង​ ។ ពេលនោះ ភិក្ខុ​ធម្មបាល បាន​សម្រេចចិត្ត​ភៀសខ្លួន​ទៅ​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ហើយ​បន្ត​ទៅ​លាក់ខ្លួន​នៅ​ប្រទេស​សៀម ។ ​គ្រាប់​ស្លែង​ទោះ​យកទៅ​ដាំ​នៅទីណា​ក៏​នៅ​មាន​ជាតិ​ល្វីង ចំណែក​អំពៅ​ទោះ​ដាំ​នៅទីណា​ក៏​នៅ​រក្សា​ជាតិ​ផ្អែម ។ ភិក្ខុ​ភៀសខ្លួន ធម្ម​បាល ទោះ​នៅក្រៅ​មាតុភូមិ​ហើយ​ក្តីក៏គំនិត​ស្នេហា​វប្បធ​ម៌​មិន​បាត់បង់​ដែរ ។ លោក​នៅ​បន្ត​សរសេរ​សៀវភៅ​ជា​ភាសាជាតិ និង ប្រមែប្រមូល​ចងក្រង​ឯកសារ​ទាក់ទិន​នឹង​អក្សរសាស្ត្រ​ជាតិ​ដែលមាន​នៅក្នុង​ ប្រទេស​សៀម​ទាំងមូល ។ ក្រៅពី​នេះ​ទៅ ធម្ម​បាល តែងតែ​បាន​ដាស់តឿន​រំលឹកស្មារតី​គ្រប់​និន្នាការ (​អ្នក​នយោបាយ​នានា និង ខ្មែរ​ឥស្សរៈ ) អោយ​គិតគូរ​ដល់​វប្បធម៌​ដ៏​ពិតប្រាកដ​របស់​ខ្លួន និង ព្រះ​រាជបល្ល័ង្ក​ដ៏​បរិសុទ្ធ​របស់​ជាតិ ។
​ ​គ​.​ស ១៩៤៩ ភិក្ខុ​ធម្មបាល បាន​ត្រឡប់​ចូល​មាតុប្រទេស​វិញ​ ជាមួយ​ឯកសារ​អក្សរសាស្ត្រ​ដែល​លោក​ខំ​ស្រាវជ្រាវ ប្រ​មែម្រូ​ល និង សៀវភៅ ដែល​លោក​សរសេរ​កាល​រស់នៅ​ប្រទេស​សៀម ។​

​ ​ ​“​វប្បធម៌​របស់​ជាតិ​ក្នុង​ពេល​នេះ ត្រូវ​ពឹង​លើ​ព្រះ​គុណ​ហើយ​”
​ ​ឃ្លា​នេះ លោក អ៊ា​ស៊ីចូវ ជា​កូនសិស្ស​របស់​ភិក្ខុ​ធម្មបាល​កំពុង​សិក្សា​ពី​លោក​មិន​ទាន់​ចប់ បាន​ចេញ​ទៅ​នៅ​ប្រទេស​សៀម ដើម្បី​ចូលរួម​នយោបាយ​ជាមួយ​ខ្មែរឥស្សរៈ ប្រើ​ដើម្បី​អង្វ​លោក​អោយ​និមន្ត​ទៅ​គង់នៅ​ប្រទេស​សៀម​ដើម្បី​បាន​ជា​គ្រូ​ ខាង​អក្សរ និង ភាសា​ខ្មែរ​របស់​គាត់ ។ ភិក្ខុ ធម្ម​បាល ខៀវ ជុំ បាន​និមន្ត​ទៅ​នៅ​ប្រទេសសៀម​ម្តងទៀត​ហើយ​នៅ​គ​.​ស ១៩៥២ ដោយ​ស្នាក់នៅ​ជាមួយ​ពួក​អ្នកនយោបាយ ។ គ​.​ស ១៩៥៤ ភិក្ខុ​ធម្មបាល​បាន​វិលត្រឡប់​មក​មាតុភូមិ​វិញ ហើយ​ទទួលបាន​ការចោទប្រកាន់​ថា លោក​ជា​សង្ឃ​ធ្វើ​នយោបាយ ។ ក្រោយពី​បាន​ពិចារណា​រួចមក លោក​ក៏​បាន​ឆ្លង​ផុត​ការ​ចោទ​នេះ​វិញ ដោយសារ​មាន​ការជួយ​សម្របសម្រួល​ពី​សំណាក់​ព្រះ​ធម្មលិខិត ល្វី ឯម ដែល​ជា​ព្រះ​ឧប្បជ្ឈាយ៍​របស់លោក ហើយ​លោក​ក៏​បាន​គង់នៅ​ក្នុង​វត្ត​លង្កា នា​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ។
​
​ ​នៅក្នុង​ជីវប្រវត្តិ​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់​លោក ព្រះ​ភិក្ខុ​ធម្ម​បាល​បានសរសេរថា លោក​មិន​ពូកែ​សំដែងធម៌​ទេសនា​ទេ ប៉ុន្តែ​លោក​ចូលចិត្ត ។ ប៉ុន្តែ ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ហ៊ិ​ន​-​គួ​យ សព្វ​ថៃ្ង ​(​ខែ​មករា ​២០១០)​ មាន​ទីលំនៅ​នៅ​ភូមិ​អន្លង់​តាសេក ឃុំ​ព្រែក​អំបិល ស្រុក​ស្អាង ខេត្ត​កណ្តាល ដែលជា​អ្នក​ធ្លាប់​ស្គាល់​ភិក្ខុ​ធម្មបាល​ច្បាស់​បាន​និយាយថា លោក​មាន​ចរិត​ជា​មនុស្ស​មិន​សូវ​រវល់​ពី​រឿង​លាភសក្ការៈ និង ឋានៈ ទេ ហើយ​រាល់​ការ​សំដែងធម៌​របស់ លោក​ទៀតសោត​ច្រើនតែ​បកស្រាយ​ពន្យល់​ដល់​ពុទ្ធ​បរិស័ទ្ធ សិស្ស​គណ អោយ​ស្គាល់​អំពី​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ក្នុងនាម​ជា​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំពោះ​ ប្រទេសជាតិ ហើយ​ក៏​តែងតែ​ទទួល​បាន​ការ​តាម​ស្តាប់​ឱវាទ​របស់​លោក​ពី​សំណាក់​ពួក​និស្សិត និង មន្ត្រីរាជការ​យ៉ាងច្រើន​កកកុញ ។

​ ​ក្នុង​កម្រង​ជីវប្រវត្តិ​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់​លោក​នេះដែរ ភិក្ខុ​ធម្មបាល​បានសរសេរថា “​ការនិពន្ឋ ធម្ម​បាល ស្រលាញ់​ជាង​ការ​ណាៗ​ទាំងអស់ យកចិត្តទុកដាក់​ក្នុង​ការ​នេះ​ណាស់ តែ​ជីវិត​មាន​ឧបសគ្គ​ច្រើនពេក មិន​អាច​ធ្វើ​ខ្លួន​អោយ​ពេញលេញ​ជា​អ្នកនិពន្ឋ​ខ្ពង់ខ្ពស់​បានទេ​”​ ។
​
​ ​ ​សៀវភៅ​ដែល​ជា​សមិទ្ធិផល​សំខាន់ៗ​របស់​ព្រះ​ភិក្ខុ ធម្ម​បាល ខៀវ ជុំ​
១- ល័ខ​វិជ្ជា​រាជការ​
២- បញ្ហា​ជីវិត​
៣- សំវេគ​ធម៌​
៤- ត្រៃ​លក្ខណ៍​
៥- កម្ពុជ​វេយ្យាករណ​
៦- បញ្ហា​អនាគត​ ​ ​ ​
៧- បញ្ហា​នរក​-​សួគ៌​
៨- សីលធម៌​សាកល​ ​ ​ ​
៩- ជីវិត​គ្រប់លក្ខណ៍​
១០- ពិភពលោក​ភាសិត​ឬ ភាសិត​សកល​ ​
១១- ទាន​ទស្សនៈ​
១២- និព្វាន​ទស្សនៈ​ ​ ​ ​
១៣-​ វេយ្យាករណ៍​យើង​
១៤-​ ត្រៃ​ចរិយា​ ​ ​ ​
១៥- ជីវិត​ទស្សនៈ​
១៦- វិញ្ញាណ​ទស្សនៈ​
១៧- គូ​មិត្ត​ឥទ្ធិ​បាទ​ ​ ​ ​
១៨- ពុទ្ធ​វិទ្យា​រៀង​បុណ្យ​-​បាប (​ជីវិត​សន្តិភាព – ជីវិត​សាង​ខ្លួនឯង និង ចិត្ត​វិទ្យា​សង្គម – ជីវិត​ឈ្នះ​លោក )
១៩- សកល​ចិន្តា​